Centrum Kultury i Wypoczynku W Andrychowie, Nordichouse w Krakowie, Parafia Św. Macieja w Andrychowie, pod honorowym patronatem Konsulatu Generalnego Stanów Zjednoczonych w Krakowie - Konsula Generalnego Anny Hall, Konsula Królestwa Danii Janusza Kahla oraz Burmistrza Andrychowa - Jana Pietrasa zaprosiło Andrychowian na cykl imprez muzycznych pod wspólnym tytułem : "Muzyczna Jesień w Andrychowie".

Pierwsza z cyklu imprez to :

Bogurodzica, czyli Pacierz Staropolski

Koncert odbył się w murach Kościoła Św. Macieja w Andrychowie.

Na zewnątrz ciemno i co tu dużo mówić zimno - a wewnątrz - sami zobaczcie :

Zgromadzonych gości powitał Dyrektor Centrum Kultury i Wypoczynku w Andrychowie - Zbigniew Przybyłowicz. Po przedstawieniu w kilku słowach "bohaterów" wieczoru - przypomniał również nadchodzące w tym tygodniu koncerty, których punktem kulminacyjnym bedzie sobotni recital fortepianowy "Liryka i wirtuozeria" podczas którego muzykę Fryderyka Chopina, Ernesta Lecuona, Isaaca Albeniza zaprezentuje nam Nina Kuźma-Sapiejewska - polska pianistka od lat mieszkająca w Stanach Zjednoczonych, którą recenzent z "Washington Star" określił jako "absolutnie pierwszą klasę". Koncert ten zorganizowany będzie w 239. urodziny miasta Andrychowa !

A potem - no cóż. Od pierwszego tchnienia, od pierwszego uderzenia klawisza organów - wiadomo było, że będzie to niezwykłe wydarzenie muzyczne w naszym mieście.

Już pierwsze nutki Adagio G. Lagrande'a - zabrzmiały tak, jakby wszystkie uczucia od wieków gromadzone w murach andrychowskiego kościoła czekały na to, by mogły zostać wypowiedziane. Przepływając wraz z oddechem artysty przez szczeliny fletni starały sie dotrzeć wprost do Stwórcy Wszechświata. Niezwykła liryka tego przekazu przy jednocześnie ogromnej przestrzeni jaką niesie sobą muzyka fletni uzupełniona tubalnym tłem organów - sprawiła, że w kącie niejednego oka pojawiła się "łza" wzruszenia.

Robert Grudzień Ukończył studia w Akademii Muzycznej w Łodzi oraz w Musikhochschule w Duesseldorfie. Koncertuje na terenie całej Polski oraz za granicą (m.in. Austria, Czechy, Finlandia, Słowacja, Łotwa, Niemcy, Francja, Włochy, Hiszpania, Szwajcaria, Rosja, Ukraina, Ameryka Północna). Dokonał wielokrotnych nagrań płytowych, radiowych i telewizyjnych. Występuje jako solista oraz w duecie z Teresą Żylis-Gara, Wiesławem Ochmanem, Konstantym Andrzejem Kulką i Georgijem Agratiną. Jest twórcą i dyrektorem Międzynarodowego Festiwalu Muzyki Organowej i Kameralnej, odbywającego się w 48 miastach na terenie całej Polski, m.in. w Kalwarii Zebrzydowskiej.

 

Georgij Agratina Pochodzi z Mołdawii. Od 5-go roku życia uczył się gry na skrzypcach i fletni Pana. Kolejno kontynuował naukę w szkole średniej i Konserwatorium Muzycznym w Kijowie. Od 1970 roku jest solistą Narodowej Orkiestry Instrumentów Ludowych oraz profesorem Akademii Muzycznej w Kijowie. Koncertował z najbardziej prestiżowymi orkiestrami symfonicznymi oraz jako solista w Rosji, Niemczech, Francji, Kanadzie, USA, Mongolii, Holandii, Mołdawii, Rumunii i na Ukrainie. Prezentuje muzykę narodową: ukraińską, mołdawską, rumuńską oraz klasyczną i rozrywkową. Od lat współpracuje z Robertem Grudniem, z którym nagrał sześć wysoko ocenianych płyt CD.

Średniowieczny język przeplatał się z ponadczasową muzyką. Brak mi słów, by opisać warsztat muzyczny G. Agratiny. 38 lat pracy artystycznej - potwierdza, że do niektórych umiejętności dojrzewa się przez lata ćwiczeń.

Doskonałym tłem, bez którego trudno sobie wyobrazić ten koncert była muzyka organowa w wykonaniu Roberta Grudnia.

Anna Seniuk Dzieciństwo spędziła w miejscowości Zator pod Oświęcimiem, by w końcu trafić do Krakowa. W 1964 r. ukończyła PWST w Krakowie i zadebiutowała na scenie. W latach 1964-1970 była aktorką Starego Teatru w Krakowie. Następnie wchodziła w skład zespołów Teatru Ateneum, Teatru Powszechnego i Teatru Polskiego w Warszawie. Od roku 2003 r. występuje w Teatrze Narodowym w Warszawie. Oprócz tego występowała w Teatrze Telewizji, w filmach i w licznych serialach. Niezapomnianą kreację aktorską Madzi Karwowskiej stworzyła w jednym z najpopularniejszych polskich seriali telewizyjnych "Czterdziestolatek" i "Czterdziestolatek 20 lat później" w reżyserii Jerzego Gruzy.

Ale "Bogurodzica, czyli Pacierz Staropolski" to nie tylko cudna muzyka. Anna Seniuk w tak właśnie zatytułowanym programie - przywraca do życia język modlitwy naszych praojców.

Sztuka ta - nie jest łatwa. Skomplikowane, harde, surowe "twory językowe" sprzed wieków Pani Anna wymawiała niezwykle czysto, choć nie bez trudu.

Wysłuchaliśmy najstarszych, jakie zachowały sie do tej pory modlitw wiernych, fragmenty modlitewników sióstr zakonnych Konstancji, Gertrudy, Rychezy, najdawniejszą polską modlitwę "Bogurodzicę", fragmenty psalmów Psałterza floriańskiego, staropolskie wersje Ojcze nasz i Dziesięcioro przykazań.

Proste i pokorne padały słowa. Wymawiane przed wiekami i teraz - mają wspólny mianownik. W każdym czasie ludzie modlą się o to samo. Staropolszczyzna gdzieś głęboko ukryta w naszych genach, jest jak muzyka. Nie trzeba jej do końca rozumieć. Wystarczy ją słuchać, zamknąć oczy i pozwolić przepływać przez nasze ciało. Dusza zrozumie.  

Pokora, pogodzenie się z odwiecznym porządkiem, trwoga przed nieznanym - ktoś powie - pacierz. A przecież tak naprawdę to nie są zwykłe słowa - lecz fragmenty rozmów stworzenia ze Stwórcą.

W kościele zabrzmiały niesłyszane w nim od wieków :

Słuchaj tego wszelka głowo,
Napisz to w swym siercu słowo
Pełni Boże przykazanie
Byś nie wszedł w piekielne łkanie...

... Jimiona Bożego szonuj,
Darmo go nigdy nie mianuj ...

... Dzień niedzielny pomni święcić,
Od wiary się nie chciej łęczyć ...

... Z przykazania masz piątego:
Nie zabijaj brata twego
Słowem, uczynkiem ani radą ...

... Toć jest siodme przykazanie,
Brata wierne miłowanie ...

... Z osmego masz przykazania:
Wiaruj się wszelkiego łgania,
Nie mow świadectwa krzywego,
Życzy bratu wszech dobrego ...

... Jinnej drogi do Boga nie masz ...

(Dziesięcioro przykazań : fragmenty z recytacji)

Ave Maria - F. Schuberta w wykonaniu duetu Roberta Grudnia i Georgija Agratiny - mógłbym tego słuchać wiecznie. 

Fletnia Pana to niezwykły instrument. Dotykalne, pluszowe, ciepłe brzmienie w mistrzowskim wykonaniu jaki prezentuje G. Agratina - urzekło wszystkich słuchaczy koncertu i pewnie tylko powaga miejsca wyciszyła owacje po zakończeniu wykonania "Ave Maria".  

Na zakończenie koncertu, Anna Seniuk przytoczyła fragment poezji Ojca Świętego Jana Pawła II.

Były to fragmenty Tryptyku rzymskiego (Medytacje nad Księgą Rodzaju na progu Kaplicy Syskstyńskiej), część - Spełnienie - Apocalypsis
 
Kres jest tak niewidzialny, jak początek.
Wszechświat wyłonił się ze Słowa i do Słowa też powraca.
W samym centrum Sykstyny artysta ten niewidzialny
kres wyraził
w widzialnym dramacie Sądu -
I ten niewidzialny kres stał się widzialny jakby szczyt
przejrzystości:
omnia nuda et aperta ante oculos Eius!
Słowa zapisane u Mateusza, tutaj zamienione w malarską wizję:
"Pójdźcie błogosławieni... idźcie przeklęci"...
I tak przechodzą pokolenia -
Nadzy przychodzą na świat i nadzy wracają do ziemi,
z której zostali wzięci.
"Z prochu powstałeś i w proch się obrócisz".
To co było kształtne w bezkształtne.
To co było żywe - oto teraz martwe.
To co było piękne - oto teraz brzydota spustoszenia.
A przecież nie cały umieram,
to co we mnie niezniszczalne trwa!

A potem - były oczywiście kwiaty ...

Na zakończenie - kolejna perła muzyki - prawdziwie mistrzowskie wykonanie Poloneza ...

... i ponownie - owacje na stojąco.

Nie dane było Panu Agratinowi szybko zakończyć wizytę w Andrychowie. Jeszcze długo musiał odpowiadać na pytania tych, którzy chcieli dowiedzieć się wszystkich ciekawostek dotyczących gry na tak pięknych instrumentach jakimi są z pewnością cymbały koncertowe i fletnia pana.

Opustoszał Kościół Św. Macieja w Andrychowie.

Bogarodzica dziewica, Bogiem sławiona Maryja,
U twego syna Gospodzina matko zwolona, Maryja!
Zyszczy nam, spuści nam.

Kyrieleison.

Twego syna Krciciela zbożny czas,
Usłysz głosy, napełni myśli człowiecze.
Słysz modlitwę, jenże cię prosimy.
O o, dać raczy, jegoż prosimy:
Daj na świecie zbożny pobyt,
Po żywocie rajski przebyt.

Kyrieleison.

... Wierzże w to, człowiecze, iż Jezu Kryst prawy
Cirpiał za nas rany,
Swą świętą krew przelał za nas krześcijany.

O duszy o grzesznej sam Bog pieczą ima,
Diabłu ją odejma,
Gdzież to sam przebywa, tu ją k sobie przyjma ...

... Amen, amen, amen, amen, amen, amen,
Amen, tako Bóg daj,
Bysmy poszli wszytcy w raj,
Gdzież krolują anjeli ...

 

Na zakończenie powiem tylko tyle - szczególne miejsce, wyjątkowi artyści i piękny koncert.

Muzyka była jak modlitwa, a modlitwy były jak muzyka.

 

Jarosław Skupień