Gmina Andrychów położona jest w zachodniej
części województwa małopolskiego, w malowniczej dolinie
pomiędzy niewielkimi wzniesieniami "Pańska Góra" i
"Górnica".
Północna część gminy leży na terenie Pogórza Śląskiego,
natomiast pozostała w Beskidzie Małym, co sprawia, że
nadaje się ona na miejsce, z którego można rozpoczynać
turystyczne wędrówki na okoliczne szczyty.
Specyficzny, niezwykle łagodny klimat, bogactwo lasów o
ponad stuletniej przeszłości, a także liczne pomniki
przyrody zachęcają do indywidualnego odkrywania regionu.
Znakomite warunki geograficzno - przyrodnicze pozwalają na
rozwijanie bazy noclegowo - gastronomicznej, tworzenie
nowych szlaków turystycznych czy ścieżek rowerowych.
Andrychów posiada niezwykle dogodne położenie geograficzne
pomiędzy głównymi ośrodkami turystycznymi regionu. Może
poszczycić się rozbudowaną infrastrukturą przemysłową,
dostępnością mediów oraz bliskością dużych ośrodków
akademickich w Krakowie, Katowicach i Bielsku-Białej.
Samo miasto liczy ponad 23 tys.
mieszkańców, natomiast gmina ok. 44 tys. z powierzchnią
100 km2.
W jej skład wchodzą : miasto Andrychów oraz sołectwa :
-
Brzezinka
-
Inwałd
-
Roczyny
-
Rzyki
-
Sułkowice Łęg
-
Sułkowice Bolęcina
-
Targanice
-
Zagórnik
I to właśnie mieszkańcy tych ośmiu wiosek
toczyli jak co roku bój o zwycięskie laury w Turnieju
Wiosek.
Przedstawmy więc krótko zawodników
turnieju, oraz zdjęcia bukietów wykonanych przez
przedstawicieli wiosek do pierwszej konkurencji.
Brzezinka
Właściwie Brzezinki są dwie: Dolna i Górna, połączone
wąskim pasmem obejmującym wsie Sułkowice-Łęg i Targanice
Górne. Ta niewielka wioska o dość urozmaiconej zabudowie
wkomponowała się w okoliczne górki - południowa część
dochodzi aż pod przełęcz Targanicki Beskid - stąd i jej
znaczne zróżnicowanie w poziomie: 400 - 700 m n.p.m.
Brzezinka zawsze była wsią szlachecką i należała do
kolejnych właścicieli pobliskich Roczyn. Przez wioskę
przebiega asfaltowa szosa, która jest zarazem linią
graniczną między Targanicami Dolnymi, Roczynami i
Brzezinka Dolną.
Sułkowice Łęg
Sułkowice Łęg leżą nad Targaniczanką, niewielką rzeczką
łączącą się w Andrychowie z Rzyczanką. Wieś położona jest
na wys. 380 m n.p.m. Niegdyś własność rodziny Ankwiczów,
później hrabiów Bobrowskich, sprzedana z końcem XIX w.
Habsburgom z Żywca. W dawnych księgach majątkowych wieś
nosiła nazwę "Sulkowice" lub "Sulikowice".
Targanice
Jawornica (830 m), Kocierz (718 m) i Złota Górka (757
m) zamykają dolinę Targaniczanki, wdzięcznie wijącej się
dnem kotlinki.W tym górskim zakątku, pięknym o każdej
porze roku rozłożyła się wioska nosząca nazwę Targanice
(450 m n.p.m.). Źródła historyczne podają, że w XIII i XIV
w. odbywały się na terenach ziemi oświęcimskiej gromadne
wędrówki koczujących pasterzy - Walasów. Górzyste tereny
jej południowej części doskonale nadawały się do celów
pasterskich. Walasi zakładali więc osady - jedną z nich są
Targanice. Meszkańcy trudnili się rolnictwem i tkactwem, z
drzewa bukowego i świerkowego wyrabiano części do wozów.
Pod Jawornicą czynny ył piec garncarski, w którym wypalano
cegłę. Kilkadziesiąt osób pracowa-ło w tutejszym
kamieniołomie lub w tartakach. Ponadto w Targanicach
wyrabiano pomniki z piaskowca. Częste lata nieurodzaju
powodowały dotkliwy brak żywności, toteż często
poszukiwano pracy w Ameryce, Belgii i Francji. Do 1790
roku Targanice i sąsiednie Sułkowice stanowiły całość. Po
tym roku nastąpił rozdział, spowodowany najprawdopodobniej
sprzedażą części wsi (sporą część gruntów posiadali tutaj
do 1945 roku żywieccy Habsburgowie).
Zagórnik
Z "Kronik Księstwa Zatorsko-Oświęcimskiego dowiadujemy
się, że założycielem Zagórnika jest Zacusius Ligęza,
siostrzeniec ówczesnego dworzanina królewskiego Jakuba
Urdzenia. Ów dworzanin w 1318 roku zbudował w Inwałdzie
drewnianą świątynię, w zamian za co właściciel tych ziem
osiedlił na swojej posiadłości niesfornego siostrzeńca
fundatora świątyni, nadając mu lesiste tereny dzisiejszego
Zagórnika. Wieś wtulona jest w wąską kotlinkę między
Pańską Górą, Gancarzem i Wapienicą, na wysokości 410 - 490
m n.p.m. Nazwa Zagórnik ma charakter topograficzny i
pochodzi od miejsca za górami, bowiem dolinę zagórnicką
otaczają szczyty górskie, m.in. Pańska Góra (432 m),
Przełęcz Pańska (380 m), Czuby (Gronie 503 m), Wapienica
(531 m), Przykraźń (552 m), Kobyla Głowa (545 m),
Kamieniec Grapa (500 m). W środku wioski znajduje się
szczyt zwany Groniem (ok. 500 m), który dzieli środkową
część Zagórnika i Skornicę.
Sułkowice Bolęcina
Niegdyś Sułkowice stanowiły administracyjną całość. Z
biegiem czasu powiększała się liczba mieszkańców, dlatego
wieś podzielono kierując się naturalnym ukształtowaniem
terenu. Część leżącą w dorzeczu Targaniczanki nazwano
Łęgiem, część położona wyżej, wtulona w zbocza Jawornicy
(830 m n.p.m.) nazywa się Bolęciną. Przez tę dzielnicę
Sułkowic płynie potok Bolęcinianka wpadający do Rzyczanki,
która jest rzeką graniczną między Sułkowicami a Rzykami.
Rzyki
Najbardziej górska wioska Andrychowszczyzny. Ułożona
wzdłuż potoku Rzyczanka sięga zboczy Leskowca (420 - 884 m
n.p.m.). W XVI w. napłynęła tutaj ludność pochodzenia
walaskiego. Były to wędrowne plemiona pasterskie uchodzące
ze Słowacji. Walasi trudnili się początkowo pasterstwem,
hodowlą świń, wyrobem gontów i hutnictwem szkła. W XVII
wieku było tu szeroko rozpowszechnione tkactwo połączone
ze zorganizowaną sprzedażą gotowych wyrobów. Od XVIII w. w
Rzykach uprawiano len i rozwijało się tkactwo oraz handel
jego wyrobami, które sprzedawali tutejsi kupcy w kraju i
za granicą. Z instrukcji wydanej 12 października 1789 roku
przez dziedziczkę dóbr zatorskich Zofię z Małachowskich
Duninową wynika, że w Rzykach były osoby "wyprawujące na
swoje konto towar w drogę, jako to do Holandyi, Moskwy,
Turczyzny, Polski i Litwy, tudzież do Węgier i innych
państw J.C.K. Mości". Ten "towar" to słynne wówczas w
świecie andrychowskie obrusy, serwety i drelichy.
Inwałd
Inwałd - dawniej Hinwald lub Innwald - wieś położona
wzdłuż linii łączącej Bielsko z Krakowem, u podnóża
Ostrego Wierchu (562 m) i Wapienicy (531 m na wysokosci
320 - 350 m n.p.m.). Graniczy od północy z Frydrychowicami,
od wschodu z Chocznią, od południa z Zagórnikiem i Kaczyną,
a od zachodu z Andrychowem i Wieprzem. Historię ma Inwałd
ciekawą, bowiem zawsze stanowił własność szlachecką, a
kolejni właściciele w różnoraki sposób zapisywali się w
dziejach Polski.W Inwałdzie znajduje się jedyne w gminie
Andrychów sanktuarium maryjne. O wsi krąży kilka
opowiadań, m.in. o zbójcach, którzy mieli swoją siedzibę w
jednej z jaskiń w wąwozie prowadzącym do Zagórnika. Gdy
jednak rozkopano jaskinię, wydobyto jedynie sławny, biały
wapienny kamień inwałdzki.
Ten właśnie bukiet otrzymał najwięcej punktów.
Roczyny
Ładna wieś leżąca u stóp Złotej Górki (757 m n.p.m.) na
południowy zachód od Andrychowa. Typowy krajobraz Pogórza
Śląskiego: pagórki i równina, położenie liczone od poziomu
morza: 280 - 350 m. W akcie sprzedaży księstwa
oświęcimskiego z r. 1451 Roczyny wymienione są jako
odrębna wieś niegdyś słynąca z ogrodnictwa. Miejscowa
legenda (zanotowana w końcu XIX w. przez Jana Tarkotę)
głosiła, że w pieczarze Złotej Górki mieli swa kryjówkę
zbójnicy, tym różniący się od innych, że na zbójeckie
wyprawy wyruszali na szczudłach, budząc dookoła zrozumiały
strach. W Roczynach pod figurą pochowana jest
czarnoksiężniczka z Inwałdu, harnaśka owych zbójników. A
zrabowane złoto nadal spoczywa w głębi Złotej Górki ...
To już koniec krótkiej prezentacji wiosek
andrychowskich biorących udział w tegorocznym turnieju
wiosek
